24-nji oktýabrda Ispaniýanyň “Abéxé” gazetiniň web sahypasynda Aleksia Kolomba Jereziň “Weýrançylygyň kölegesi suwasty sanly awtoýoly gizleýär” atly makalasy çap edildi. Doly tekst aşakdaky ýaly alyndy:
Fransiýanyň öňki goranmak ministri Florens Parli bir gezek şeýle diýdi: "Biziň suwasty kabellerimiz olary ýok etmäge synanyşýan ýurtlar tarapyndan nyşana alnyp bilner". Internet infrastrukturasy gytaklaýyn we gizlin howp astynda. Korporasiýalaryň we ýurtlaryň täsiri bilen täze geosyýasy hekaýany döredýän deňizasty süýümli optik kabeller üçin suwasty sowuk uruş alnyp barylýar.
“Olar möhüm infrastruktura bolup durýar, sebäbi hemmeleriň ulanýan raýat interneti, maliýe bazarlarynyň işlemegi we hatda käbir harby mümkinçilikler hem şu suwasty süýümli optiki kabel ulgamlaryna baglydyr” diýip, NATO-nyň Baş sekretary Jens Stoltenberg düşündirdi. “Demirgazyk Akym” tebigy gaz geçirijisiniň ýakynda ýok edilmegi Günbataryň ejizligini açyp görkezýän güýçli simwoliki hereket ýaly görünýär we bar bolan 475 suwasty kabel gözardy edilen “Ahillesiň dabany”dyr.
Ispaniýanyň Walensiýa şäherindäki Politehniki Uniwersitetiniň Telekommunikasiýa Inženerçiligi Mekdebiniň dekany Hektor Esteban suwasty optiki süýüm kabelleriniň tutuş Internetiň fiziki topologiýasynyň möhüm bölegi bolup durýandygyny we Internet arkaly maglumat geçirijiliginiň 95% -den gowragynyň suwasty optiki süýüm kabelleri arkaly amala aşyrylýandygyny belledi. Maglumat geçirijilik üçin hemralary ulanmagyň gymmat we signalyň ep-esli gijikmelerine sebäp bolýandygyny aýtdy.
Ukrainadaky çaknyşyk başlamazdan bir aý öň, Norwegiýa bilen Arktikany birleşdirýän suwasty optiki süýüm kabeli Swalbardda hiç hili sebäpsiz kesilipdi.
Arhipelag Arktika nebit we gaz serişdelerini özleşdirmek üçin derwezeleriň biridir. Fewral aýynda Orsýetiň içaly suwasty gämisi Irlandiýanyň kenaryndaky suwlarda Ýewropa bilen ABŞ-ny birleşdirýän transatlantik deňizasty kabeliniň üstünden geçip barýarka görüldi. Irlandiýanyň harby güýçleri suwasty gäminiň maksadynyň deňizasty kabellerini kesmek däl-de, NATO-a olaryň islendik wagt kesilip bilinjekdigi barada habar ibermekdigini aýtdylar. London Uniwersitet Kollejiniň Russiýa boýunça bilermeni Mark Galeotti tehnologiýa kompaniýalarynyň ýokary derejede jemlenmegi sebäpli Irlandiýanyň esasy merkezdigini we şonuň üçin geljekki söweş meýdanyna öwrülip biljekdigini aýtdy.
Ispaniýanyň Kataloniýa Açyk Uniwersitetiniň Telekommunikasiýa tehnologiýalary we hyzmatlary inženerçiligi kafedrasynyň müdiri Hose Antonio Moran urşuň başynda ilkinji strategiýalaryň biriniň duşmany "kör etmek" bolandygyny belledi. Diňe bir suwasty süýümli optiki kabele degmek köp sanly kompaniýalary ysmazlaşdyryp, ägirt uly ykdysady ýitgilere sebäp bolardy.
Strategik we Halkara Barlaglar Merkeziniň işgärleri Pýer Morkos we Kolin Wall suwasty optiki süýümli kabelleriň kesilmeginiň köp maksada ýetip biljekdigini belleýärler: çaknyşyklaryň ilkinji tapgyrlarynda harby ýa-da hökümet aragatnaşygyna päsgel bermek; maksatly ilat üçin internet elýeterliligini kesmek; geosyýasy maksatlar üçin ykdysady päsgelçilikleri döretmek; we ş.m. Suwasty kabelleriň kesilmegi bu maksatlara bir wagtyň özünde ýetip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 4-nji noýabry
